در کارگاه های موقت و کارهای کوچک که برق شهری در دسترس نیست یا برای رفتن به طبیعت بکر و پیکنیک زدن یا در هنگام ضرورت در نبود برق؛ بهترین راه حل استفاده از موتور برق با قدرت مناسب است.
در خیلی از کارگاه ها به علت بعد مسافت و دوری امکانات امکان انتقال برق وجود ندارد و همچنین با کوچک بودن کار به صرفه نیست تا برای دیزل ژنراتور های بزرگ هزینه کرد. در این موارد داشتن موتور برق کوچک بسیار راه گشا است.
در موارد اضطرار و حادثه مانند وقوع سیل و طوفان شدید که موجب قطعی برق می شود و نیازمند ارتباط و گرما هستیم وجود این وسیله زندگی بخش است. در ادامه سعی می کنیم به جوانب مختلف انتخاب یک موتور برق خوب بپردازیم.
در ادامه می خوانید:
- چطور کار می کند
- انواع موتور برق
- چند وات ؟
- سوخت مصرفی
- ایمنی موتور برق
- نگهداری
- روغن موتور برق
- چند نمونه از موتور برق های پرقدرت
چطور کار می کند
ژنراتور ها عموما از دو قسمت عمده تشکیل شدند موتور احتراقی و موتور الکتریکی. موتور با سوزاندن سوخت، موتور الکتریکی را به گردش در می آورد تا جریان متناوب الکتریسیته ایجاد شود. جریان با عبور از تنظیم کننده به جریان با ولتاژ مناسب تبدیل می شود.
علاوه بر اجزای اصلی، موتور برق نیز مانند یک موتور ماشین دارای سیستم خنک کننده و روغن کاری و همین طور تخلیه دود است. برخی از مدل ها مانند ماشین های به روز دارای استارت الکتریکی هستند.
در ایران جریان مورد استفاده برای تجهیزات الکتریکی، جریان با ولتاژ 220 ولت و فرکانس 50 هرتز است که عموم موتور برق های موجود در بازار مناسب استفاده در کشور ما هستند.
انواع موتور برق
موتور برق ساده و پرتابل
موتور برق های سبک و کار راه اندازی که با قیمت مناسب در دسترس هستند یک گزینه مناسب برای انتخاب به شمار می روند. ویژگی قابل حمل بودن آنها نسبی است. برخی از دستگاه ها دارای وزن کمتر هستند و به سهولت توسط یک نفر جابه جا می شوند و برخی دیگر از مدل ها با توان بیشتر، دارای وزن بالاتری هستند تا جایی که شاید نیاز باشد دو نفر موتور برق را جابه جا کنند.
موتور برق اینورتر
این نوع موتور ها نیز قابل حمل هستند اما تکنولوژی به کار رفته در آنها به روزتر است. خیلی وارد جزئیات نمی شویم اما در این حد بدانید که جریان ایجاد شده توسط موتور برق های ساده در حین کار پالس های نامنظمی دارند. این اعوجاج ها برای لوازم عادی خطری ندارد اما برای تجهیزات حساس مانند گوشی موبایل و تبلت آسیب زا است.
عملکرد این نوع از موتور برق ها به این گونه است که جریان متناوب تولیدی ابتدا به جریان مستقیم تبدیل می شود سپس به جریان متناوب تبدیل می گردد. در این فرآیند تبدیل متناوب به مستقیم و بالعکس مانند یک فیلتر عمل می کند و جریانی تمیز و سالم را ارائه می دهد.
به سبب استفاده از این نوع تکنولوژی قیمت این نوع از موتور برق ها بالاتر است پس بهتر است اگر تجهیزات حساسی ندارید به سراغ انتخاب این نوع نروید.
چند وات ؟
ژنراتور ها بر اساس توان خروجی بر حسب وات به فروش می رسند. لازم است تا قبل از انتخاب اقدام به نیازسنجی کنید تا میزان مصرف خود را بر حسب وات به دست آورید.
عموما دو توان توسط سازنده برای هر دستگاه اعلام می شود، یکی توان استارت و دیگری توان کار پیوسته. برخی از لوازم برای استارت و شروع توان بیشتری نسبت به حالت کار کردن مداوم نیاز دارند مانند کمپرسور های تهویه هوا که باید به این میزان توجه کرد.
جهت محاسبه توان مصرفی، لیستی از دستگاه های مورد نیاز تهیه می کنیم. در برچسبی که بر روی لوازم نصب شده است توان مصرفی ذکر شده است. اگر میزان توان مصرفی در آن قید نشده می توان با ضرب آمپر در ولتاژ به توان دستگاه رسید.
توان مصرفی دستگاه های مورد نیاز را با هم جمع کنید تا به توان تجمعی مورد نیاز برسید. توان استارت دستگاه های پرمصرف را کمی بیشتر در نظر بگیرید.
به عنوان نمونه برای مصارف مختلف خانگی در صورت از دست دادن برق شهری، میزان 5000 وات و برای ابزارآلات برقی عدد 2000 وات میتواند مناسب باشد.
سوخت مصرفی
بیشتر موتور برق های پرتابل با سوخت بنزین کارمی کنند. البته برخی دیگر از موتور برق ها از سوخت LPG یا پروپان مصرف می کنند. موتور برق های بنزینی توان بهتری نسبت به پروپان دارند اما موتور برق های مصرف کننده پروپان بی سر و صدا و آرام ترند.
اگر به ندرت از موتور برق استفاده می کنید، موتور برق های بنزینی یک ایراد بزرگ در این مورد دارند. بنزین باقیمانده داخل کاربراتور در طولانی مدت و با بخار شدن بخش های سبک آن، به ماده ای چسبناک بدل می گردد که مسیر انتقال سوخت را مسدود می کند.
پروپان برای نگهداری در طولانی مدت پایدارتر است و مشکلات بنزین را در این زمینه ندارد. اما به علت توان کمتر مصرف بالاتری نیز خواهد داشت.
برخی از موتور برق های موجود در بازار به صورت دو گانه، سوخت مصرف می کنند. که این انعطاف پذیری در انتخاب سوخت یک مزیت محسوب می شود. اگر فواصل استفاده از موتور برق طولانی است می توانید به سراغ سوخت پروپان بروید تا دائم خود را درگیر امور نگهداری موتور های بنزینی نکنید.
ایمنی موتور برق
موتور برق یا هر وسیله دیگر که برای کار کردن سوخت مصرف می کند هیچگاه نباید در فضای بسته مورد استفاده قرار بگیرد. این گونه وسایل مونوکسید کربن تولید می کنند که گازی است بدون بو و بدون رنگ. مونو اکسید کربن سبب مسمویت و خفگی می گردد.
هیچ گاه از موتور برق در فضای بسته نظیر انباری یا گاراژ حتی با درب باز استفاده نکنید چراکه این گاز توانایی محبوس شدن در فضا را دارد.
قبل از روشن کردن موتور برق اطمینان حاصل کنید تا فاصله مناسب حدود 5 متر از محل سکونت داشته باشد و اگزوز خروجی آن به سمت پنجزه یا درب نباشد.
صدای نویز تولید شده توسط موتور برق می تواند بسیار آزاردهنده باشد. هنگام انتخاب موتور برق علاوه بر توان تولید به عدد تولید نویز که با واحد دسیبل db اندازه گیری می شود دقت کنید.
به طور میانگین موتور برق ها در حال کار بین 60 تا 100 دسیبل نویز تولید می کنند. برای این که با این اعداد ارتباط بهتری برقرار کنید باید بدانید یک موتور سیکلت در هنگام گاز دادن تا 95 دسیبل نویز تولید می کند یا قطار هنگام نزدیک شدن به شما بیش از 100 دسیبل صدا می فرستد.
موتور برق های کوچک پرتابل که برای کارهای سبک استفاده می شوند عموما نویز کمی دارند ولی با این حال در این مورد دقت نظر داشته باشید.
نگهداری
همانطور که در بالا گفته شد بنزین مانده در کاربراتور موتور پس از بخار شدن به ماده ای چسبناک بدل می شود. این ماده مسیر انتقال سوخت را می بندد و دستگاه نمیتواند سوخت رسانی کند و اصطلاحا موتور برق استارت نمیخورد. در این حالت باید نسبت به تمیز کردن مسیر سوخت اقدام کرد.
اگر استفاده از موتور برق با فاصله طولانی اتفاق می افتد، برای جلوگیری از این موضوع با خالی کردن محفظه سوخت و روشن کردن موتور برق اجازه دهید تا آخرین قطرات سوخت در کاربراتور نیز مصرف شوند.
نگه داری سوخت در محفظه موتور برق برای طولانی مدت علاوه بر خطر آتش سوزی و انفجار، سبب خراب شدن خود بنزین می گردد و همچنین مخلوط شدن بنزین با آب می تواند سبب خوردگی موتور برق شود. با استارت زدن هر چند وقت یک بار یا استفاده از مکمل سوخت می توان جلوی این اتفاق را گرفت.
روغن موتور برق
برای حفظ و نگهداری دستگاه باید به شکل منظم به آن رسیدگی کرد تا از عملکرد صحیح آن مطمئن شد. موتور برق هم مانند تمام وسایل مکانیکی نیاز فرآیند نگهداری مناسب دارد.
یکی از موارد مورد اهمیت در نگهداری موتور برق استفاده از روغن موتور مناسب است. روغن موتور سبب عملکرد روان موتور می گردد و از خوردگی جلوگیری می کند.
روغن موتور ها در سیستم استاندارد API رده بندی شدند که این عبارات روی بسته بندی هر روغن موتور درج شده است.
برای موتور های دیزلی باید به دنبال عبارت API-C و برای موتور برق بنزینی API-S بگردید. حرف پس از این عبارت بیانگر کیفیت و روانگرایی روغن موتور است. در سری دیزلی API-C از حرف A تا J و در سری بنزینی از حرف A تا N رده بندی شده اند. هرچه این حرف به A نزدیکتر باشد کیفیت آن پایین تر می آید.
چند نمونه از موتور برق های پرقدرت
Honda EU2200i
یک موتور برق جمع و جور که با وزن کم قابلیت حمل بسیار مناسبی دارد. این موتور برق از نوع اینورتر است و جریان بسیار سالمی ارائه می دهد و برای دستگاه های حساس بسیار مناسب است.
نسبت به دیگر موتور برق تقریبا ساکت است. در بار کم و متوسط میزان 70 دسیبل نویز تولید می کند و این عدد تحت فشار تا 90 دسیبل می رسد.
توان استارت این موتور برق 2200 وات است و تحت توان پیوسته 1800 وات تولید می کند که با کابل مناسب این اعداد به مراتب بالاتر می رسد.
Briggs & Stratton 3,500 Portable
اگر تجهیزات حساس ندارید و به موتور برق اینورتر نیاز ندارید، یک گزینه مناسب و با کیفیت است. توان تولیدی در حالت استارت 4775 وات و در حال کار پیوسته 3500 وات است.
Champion 5500 Dual Fuel
اگر به دنبال موتور برق پرتابل قدرتمند می گردید که امکان مصرف دوگاننه سوخت را داشته باشد یکی از بهترین گزینه ها است. با توان استارت 6900 واتی از پس هر دستگاهی بر می آید اما برای این توان میزان نویز بالایی نیز دارد.
