شرکت بوش یک تأمینکننده جهانی پیشرو کالا و خدمات است. این شرکت 400 هزار نفر را در سرتاسر جهان برای اهداف خود به خدمت گرفته است. در سال 2020 فروش شرکت 71.5 میلیارد یورو بود. گروه بوش شامل 440 شرکت و زیرمجموعه در 60 کشور مختلف است. هدف شرکت بوش بهبود بخشیدن به زندگی با کالا و خدمات با شعار “خلقشده برای زندگی” است.
آنچه در ادامه خواهید خواند:
شروع به کار
رابرت بوش در سال 1861 در شهر اولم کشور آلمان دیده به جهان گشود. او یازدهمین فرزند از دوازده فرزند خانوادهای کشاورز با وضع مالی مناسب بود. پدر او فردی تحصیلکرده با طیف مطالعات گسترده بود که برای تحصیلات فرزندان خود اهمیت ویژهای قائل بود. همین موضوع سبب شد تا رابرت بوش بر تحصیلات آکادمیک و فنی اهتمام ویژهای قائل شود.
پس از به پایان رساندن تحصیلات برای کار به مدت هفت سال در شرکت زیمنس آلمان و همچنین مدتی برای توماس ادیسون در شهر نیویورک آمریکا مشغول شد. اما علاقه همیشگی او ایجاد کسبوکار شخصی در حوزه مکانیک و برق بود. بنابراین در سال 1886 کارگاه خود را در شهر اشتوتگارت آلمان افتتاح کرد.
برای آغاز کار از ارثیه پدر که فوت شده بود به مقدار 10000 مارک استفاده کرد. اما این پولی نبود که مدت زیادی دوام بیاورد بنابراین در آغاز، کارگاه دست به طیف گستردهای از فعالیت زد تا بتواند خود را سر پا نگه دارد. کار کارگاه شامل مجموعهای از تولید و تعمیر تقریباً همهچیز میشد. از سرعتسنج، تلفن، ترمینال تلفن، زنگ الکتریکی، ماشین تایپ، خودنویس و … همگی جزو محصولات و خدماتی بود که کارگاه به مشتریها ارائه میداد.
جرقه در تولید
در سال 1887 یکی از مشتریهای رابرت بوش سفارش ساخت نوعی شمع برای یک نمونه موتور درونسوز از روی یک نمونه ساختهشده ارائه داد. بوش به همراه همکاران خود توانست نمونه ارائهشده را نهتنها تولید کند بلکه عملکرد آن را بهبود ببخشد. با توجه به نیاز آن زمان، این اتفاق سبب شد تا بوش مسیر پیشرفت کارگاه خود را پیدا کند. به علت افزایش درخواستها برای شمعهای تولیدی بوش، بخش عمدهای از فعالیت کارگاه به ساخت و توسعه شمعها اختصاص یافت.
در سال 1901 یکی از مهندسین بوش به نام هانلد گاتلاب Gottlob Honold توانست شمع با ولتاژ بالا جهت استفاده در موتورهای درونسوز با سرعت گشتاور بالا اختراع کند. این وسیله یکی از نیازهای روز زمان بود چراکه موتورها توان بالاتری پیداکرده بودند و وجود این وسیله جهت چرخیدن موتور در دور موتورهای بالا الزامی بود.
اختراع و تولید این نوع از شمع، وضع شرکت بوش را دگرگون ساخت. این وسیله توانست نهتنها تولیدکنندگان آلمانی بلکه مشتریهای جهانی برای شرکت به ارمغان آورد. تمام آنها میخواستند تا از شمعهای قدیمی به سمت استفاده از اختراع جدید شرکت بوش استفاده کنند.
خیلی زود تمام اروپا تا سال 1898 مشتری این محصول بوش شدند تا جایی که دفاتر فروش در انگلستان، فرانسه و اتریش دایر شد. با افزایش فروش در اروپا آوازه شرکت بوش از اروپا خارج شد و تا سال 1909 از کشورهای آفریقایی تا چین و آمریکا بازار محصول جدید بوش شدند.
با افزایش تقاضا و جهت پاسخگویی به آن علاوه برساخت کارخانه در اشتوتگارت، کارخانهای در فرانسه در سال 1905 و همینطور کارخانهای در شهر اسپرینگ فیلد آمریکا در سال 1912 ایجاد گردید.
علاوه بر شمع، شرکت بوش به تولید دیگر قطعات مصرفی خودروها روی آورد. سال 1913 بوش مجموعه سیستم برق و روشنایی خودرو را ارائه داد. این سیستم پایه و اساس سیستم برق خودروهای امروزی است.
مجموعه کامل او شامل باتری، دینام؛ تغییردهنده ولتاژ و چراغها بود. تا آن زمان هیچ شرکتی این مجموعه کامل را به مشتریان ارائه نمیکرد و ارائه آنها به بازار توانست موفقیت بزرگ بعدی را برای شرکت بوش به ارمغان بیاورد.
تا سال 1913 شرکت بوش در تمام قارهها شعبه داشت و تبدیل به برندی جهانی شد و 88 درصد از فروش محصولات شرکت بوش مربوط به بازار خارج از کشور آلمان میشد.
جنگ اول و رکود
با آغاز جنگ جهانی اول در سال 1914 شرکت بوش مجبور به تولید تسلیحات گردید. تولید محصولات پرفروش بوش متوقف شد و خطهای تولید جهت تولید تسلیحات تغییر کردند. جنگ در سال 1918 به پایان رسید اما رکود بازار محصولات بوش تا سال 1925 ادامهدار بود. به علت وقوع جنگ، بوش نهتنها بازار خارج از آلمان را کاملاً از دست داد؛ بلکه داراییها و کارخانههای خارجی توسط دشمنهای آلمان در جنگ جهانی اول به غنیمت گرفته شد.
پس از جنگ جهانی اول شرکت بوش دوباره فعالیت قبلی خود را از سر گرفت. جهت بازپسگیری بازارهای قبلی، شرکت بوش سعی در برقراری ارتباط مجدد با مشتریان قبل از جنگ خارج از آلمان کرد. همچنین جهت ایجاد بازار جدید به سراغ آمریکای جنوبی رفت. در آرژانتین مرکز فروش راهاندازی کرد و توانست برای محصولات خود در آرژانتین و دیگر کشورهای آمریکای جنوبی بازار جدیدی پیدا کند.
شرکت بوش جهت بهبود وضع اقتصادی، محصولات تولیدی خود را تنوع بخشید. در سال 1928 تولید ابزارهای برقی توسط شرکت بوش آغاز شد. تولید ابزارآلات بوش تا به امروز ادامه یافته و کیفیت این محصولات سبب تضمین خریدهای آتی از این برند شد. امروز ابزارآلات تولیدی توسط شرکت بوش حتی در کشورهای کمتر توسعهیافته دارای آبرو و اعتبار است.
در سال 1933 بوش به تولید لوازم منزل، نظیر یخچال، اجاقگاز و آبگرمکن پرداخت. این صنعت نیز برای بوش سود زیادی را ایجاد کرد. تعهد به ارائه بهترین کیفیت برای بوش مشتریان دائمی ایجاد میکند. برای شروع، بوش شروع به خرید برندهایی کرد که تولیدات لوازمخانگی کرد و بهنوعی با خرید این برندها صاحب تکنولوژی تولید محصولات خانگی شد.
همچنین بوش دیگر لوازم مصرفی خودرو از بوق تا شیشهپاککن را تولید کرد. اما یکی دیگر از محصولات پرفروش خود را در سال 1927 معرفی کرد. یک پمپ انژکتور برای موتورهای دیزل که در ابتدا برای کامیونها و خودروهای سنگین طراحی شد. بعدها در سال 1936 این پمپ برای خودروهای سواری نیز توسعه یافت.
حکومت نازی و بوش
با آغاز جنگ جهانی دوم در سال 1939 بار دیگر شرکت بوش مجبور به توقف تولید محصولات خود شد تا تجهیزات موردنیاز جنگ را بهاجبار تولید کند. طبق برخی آمارها 20000 اسیر جنگی در دوران حکومت هیتلر در کارخانههای بوش بهکارگماشته شدند. کار این اسیران جنگی تولید تسلیحات برای کشتار مردم بود. گزارشها حاکی از شرایط دهشتناک این اسیران جنگی در اردوگاهها است. تحت بمباران گسترده، بخش عظیمی از کارخانههای بوش نابود شد.
مؤسس شرکت بوش یعنی رابرت بوش در سال 1942 و در سن 80 سالگی فوت شد. تا به امروز خطمشی شرکت بوش بر اساس وصیتنامهای که او نوشت هدایت میشود. مطابق وصیتنامه او شرکت بوش یک شرکت خصوصی است که درآمد آن صرف امور عامالمنفعه میشود.
اصلاحات پس از جنگ دوم
بعد 1945 و پس از پایان یافتن جنگ جهانی دوم، باوجود شرایط بسیار سخت، شرکت بوش دوباره از صفر شروع کرد. کارخانهها و داراییها در خارج از آلمان ازدسترفته بود. پس از اصلاحات اقتصادی شرکت بازهم با همان تنوع در محصولات شروع به کارکرد. از محصولات خود در حوزه قطعات خودرو تا لوازم آشپزخانه و ابزارآلات برقی.
با توجه به نام نیکی که شرکت بوش در سالیان قبل به دست آورده بود توانست خیلی سریع رشد کند. شرکت تا سال 1956 در 130 کشور دفتر فروش و خدمات ایجاد کرد. در این برهه مدیران شرکت روی توزیع بومی کالاها تمرکز کردند ازاینرو کارخانههایی در کشورهای مختلف ازجمله در هند 1953، استرالیا 1954 و برزیل 1957 ایجاد کردند. با این روش هزینه حملونقل کاهش یافت و قیمت تمامشده محصول توانایی رقابت پیدا کرد.
با توجه به روند رشد تولید محصولات، شرکت در کارخانه اشتوتگارت دچار کمبود نیروی انسانی شد. ازاینرو کارگران خارجی از کشورهای جنوب اروپا به خدمت گرفته شد. طولی نکشید تا روند تقاضا شرکت را بر آن داشت تا کارخانههای و خطوط تولید جدیدی در 5 شهر آلمان ازجمله هامبورگ و نورنبرگ ایجاد کند.
این رشد سریع شرکت بوش را وادار به بازسازی کلی سیستم مرکزی خود کرد. در اولین قدم بخشهای مربوط به ابزارآلات برقی، یک مجموعه مجزا و واحد را تشکیل دادند. این مجموعه باید به شکل مستقل اداره میشد و برای آن مأموریت و اهداف مخصوص به خود تعیین میشد. بهمرور این حرکت به دیگر بخشهای شرکت تسری پیدا کرد تا درنهایت شرکت بوش به شکل امروزی خود درآمد.
در سال 1964 مدیران اجرایی شرکت، سنگ بنا و ارکان شرکت را مطابق با وصیتنامه رابرت بوش بنا نهادند. یکی از اهداف رابرت بوش هزینه کردن درآمد شرکت در کارهای عامالمنفعه بود؛ ازاینرو 92 درصد از سهم شرکت و بدون حق رأی به بنیاد رابرت بوش اختصاص یافت.
بنیاد رابرت بوش بنیادی است که روی امور و پروژههای عامالمنفعه نظیر تحصیلات، سلامت، توسعه علم و فرهنگ و روابط بینالملل سرمایهگذاری میکند. این بنیاد در سال 2017 در مجموعهای از پروژهها با هزینه کل 100 میلیون یورو سرمایهگذاری کرد.
92 درصد سهام شرکت متعلق به این بنیاد است مابقی سهام مربوط به خانواده رابرت بوش و درصد کمی هم انجمن مدیران اجرایی شرکت هستند که وظیفه هدایت شرکت را به عهدهدارند. این گروه صاحب بیشترین حق رأی در تصمیمات شرکت هستند.
یکی دیگر از اصول رابرت بوش، خصوصی ماندن شرکت بوش بود. رابرت بوش تمایل نداشت تا شرکت بهصورت سهامی و عمده در بورس عرضه شود. او این کار را خلاف اصل آزادی عمل در پیشرفت شرکت و پروژههای عامالمنفعه مدنظر خود میدانست.
این ترکیب از قوانین سبب شد تا شرکت بوش در حوزه کسبوکار آزادی عمل و در مسائل مالی استقلال داشته باشد. بیشتر درآمد در داخل شرکت هزینه میشود تا توسعه شرکت برای آینده تضمین شود. این سبب میشود تا شرکت بتواند برای طولانیمدت برنامهریزی و سرمایهگذاری کند بدون آنکه لازم باشد تا از بازار سهام استقراض کند.
بهطور میانگین بوش 9 درصد از درآمد شرکت را در تحقیق و توسعه سرمایهگذاری میکند. این مقدار تقریباً دو برابر میانگین شرکتهای صنعتی است. در سال 2020 ارزش فروش سالیانه شرکت 71494 میلیون یورو بود که از این مقدار 5890 میلیون یورو در تحقیق و توسعه جهت تضمین پیشرفت در آینده سرمایهگذاری شد. 80.37 میلیون یورو نیز جهت انجام پروژههای عامالمنفعه هزینه شد.
