آیا نیاز دارید تا سوراخی ایجاد کنید، علاوه بر دریل شما به یک مته مناسب و باکیفیت نیاز دارید. با قفل شدن مته بر دریل و چرخیدن موتور الکتریکی، مته با سرعت به گردش درمیآید تا محل موردنظر را سوراخ کند.
متهها در ابعاد و جنسهای متنوع تولید میشوند که هرکدام برای کار خاصی ساختهشدهاند و ویژگی منحصربهفرد خود رادارند. استفاده از مته در مصالح نامناسب سبب خرابی زودتر مته میشود پس برای افزایش طول عمر به کاربرد آن مته توجه کنید.
متهها جزو ابزار مصرفی هستند و عموماً قیمت آنها پایین است. بااینحال با رسیدگی و نگهداری مناسب میتوان عمر آنها را افزایش داد. علاوه بر دقت در استفاده در جای مناسب، تمیز کردن مته از خاک و گرده چوب پس از هر بار استفاده میتواند به افزایش عمر و تیز ماندن آن در مدتزمان بیشتر کمک کند.
پس از تمیز کردن مته خیلی خوب است که آن را با روغنی که در دسترس است مانند روغنموتور پوشش دهید و سپس با پارچهای تمیز روغن اضافی مانده را پاککنید. با این کار مته را در برابر عوامل محیطی تنها نمیگذارید.
در ادامه خواهید خواند
اجزای مته
بدنه: قسمت اصلی از طول مته که شیارها بر روی آن است و وظیفه بیرون راندن برادهها و گردوخاک را به عهده دارد.
دنباله: قسمت ساده انتهایی و ساده مته است که بر روی دریل و قسمت سهنظام قفل میشود.
نوک: مهمترین قسمت مته که وظیفه اصلی سوراخ کردن را به عهده دارد.
انواع جنس مته
فولاد کمکربن
این نوع از متهها به نسبت دیگر متهها ارزانتر هستند اما مقاومت آنها پایینتر است. این نوع مته فقط برای چوبهای سبک مناسب است و دائماً نیاز به رسیدگی و تیز کردن دارند.
فولاد با کربن بالا
این نوع متهها به علت شرایط ساخت فولاد آنها دارای عمر بالاتری نسبت به فولاد کمکربن هستند. فولاد با کربن بالا تحت تأثیر دمای بالا دچار تغییر شکل میدهد بنابراین استفاده از این نوع مته در دور بالا و طولانیمدت سبب صاف شدن لبهها و کند شدن آن میگردد. این نوع از متهها را میتوان در آهن یا چوب به کار برد.
فولاد HSS
این نوع از فولاد دارای مقاومت بالاتری هستند و در برابر افزایش دما نیز مقاوم هستند. مته ساختهشده از این نوع مواد دیرتر دچار کندی میشود و به نسبت دارای عمر بالاتری هستند. این نوع مته میتواند فلزات و چوب سخت را سوراخ کند.
فولاد با آلیاژ دارای کوبالت
این نوع از فولاد به نسبت فولاد HSS دارای کوبالت بیشتر در آلیاژ خود است که این تغییر سبب مقاومت بیشتر این نوع از متهها در برابر حرارت شده است. این نوع متهها برای فلزات و مواد سخت بسیار مناسب است. در هنگام کار با این متهها باید دقت به کاربرد چراکه این مواد به نسبت فولاد HSS تردترند.
تنگستن کاربید
مواد بسیار سختی هستند که تقریباً با آنها میتوان هر نوع مادهای را دریل کرد. این متهها به نسبت متههای فولادی شکنندهتر هستند و قیمت بسیار بالایی دارند. این نوع متهها بیشتر در کارگاهها با دقت بالا استفاده میگردد.
انواع روکش متهها
اکسید سیاه: یک روش ارزانقیمت برای روکش کردن متههای فولادی که سبب افزایش طول عمر و افزایش مقاومت مته در برابر حرارت میگردد.
تیتانیوم نیتراید NiT: یک ماده فلزی بسیار سخت که برای روکش کردن متههای ساختهشده از فولاد HSS کاربرد دارد. این روکش سبب افزایش سه برابری طول عمر متهها میگردد. این روکش به تیز ماندن مته در گذر زمان و استفاده مکرر نیز کمک شایانی میکند.
از دیگر مواد بر پایه تیتانیوم مانند تیتانیوم آلومینیوم نیتراید (TiAlN) و تیتانیوم کربن نیتراید (TiCN) نیز در روکش متهها استفاده میشود که عملکردی مشابه دارند و طول عمر متهها را افزایش میدهند.
پودر الماس: بهعنوان روکش در سر متهها استفاده میشود که سبب افزایش برندگی مته میگردد. متههای روکش شده با الماس بیشتر در مصالح ساختمانی مانند کاشی و سنگ استفاده میگردد.
از دیگر مواد نظیر زیرکونیوم نیترات، آلومینیوم کروم سیلیکون نیترات و بارون آلومینیوم منیزیوم نیز برای روکش کردن متهها استفاده میشود که تمامی آنها منجر به افزایش طول عمر و قدرت برندگی مته میشوند.
انواع مته به لحاظ کاربرد
مته الماسه
این مته برای مصالح ماسونری مانند سیمان و آجر کاربرد دارد. این مته عموماً از بدنه فولادی و سر الماسه از جنس تنگستن کاربید که به با حرارت بالا به بدنه فولادی متصل گشته، تشکیلشده است.
این مته باید در دریل باحالت چکشی استفاده شود. که با ضربه زدن سر الماسه کار حفاری صورت میگردد و وجود شیارها باعث خارج شدن مواد میشود. این نوع متهها عموماً در سایز 3 میلیمتر تا 40 میلیمتر هستند و برای سوراخکاری بالاتر از این سایز باید به سراغ کر گیری رفت.
این نوع متهها را نباید برای سوراخکاری فلزات و آهن استفاده کرد چراکه سبب سوختن و از بین رفتن سر الماسه آنها میشود.
مته چوب
این نوع از مته دارای نوک تیز جهت سوراخ کردن مصالح چوبی است. وجود نوکتیز بر سر مته سبب میشود تا سوراخی دقیق و در یک خط بر چوب نرم ایجاد شود.
مته برگی
این نوع مته مناسب سوراخکاری روی چوب است و به علت فیزیکی که دارد سبب ایجاد حفره روی سطح چوب میشود.
مته گازور
بیشتر در صنایع کمد و کابینت سازی که در آنها از MDF استفاده میشود کاربرد دارد. به علت قوی نبودن این نوع مصالح فشرده چوبی، امکان استفاده لولا بهصورت عادی وجود ندارد و از تکنیک خاصی باید استفاده کرد.
در این تکنیک یک حفره درون MDF ایجاد میشود که این کار را با مته گزور انجام میدهند سپس لولا روی حفره پیچ میگردد.
مته خزینه
این نوع مته نیز بیشتر در صنایع چوب کاربرد دارد که با سوراخ کردن با قطر بیشتر در انتهای و سطح کار سبب همباد شدن سطح پیچ با سطح کار میشود. این کار زیبایی خوبی به سطح کار میبخشد.
مته مرغک
این نوع مته عموماً در سطح فلزات برای ایجاد سوراخ کوچک جهت سوراخکاری با قطر بالا انجام میشود. ساختار این مته یک حفره مخروطی شکل درون مصالح فلزی ایجاد میکند تا کار سوراخکاری اصلی به سهولت و با دقت انجام پذیرد.
مته گرد بر
این مته بیشتر در مصالح چوبی و MDF کاربرد دارد. این مته کمک میکند تا یک حفره جهت انتقال لوله و تأسیسات بر روی کار داشته باشید. اگر مصالحی که تمایل به ایجاد حفره در آن دارید ضخیم است باید به سراغ روشهای جایگزین دیگر نظیر کر گیری بروید چراکه این نوع مته برای لایههای به نسبت باضخامت کمتر است.
